Fumigasyon Yapılan Zararlı Türleri

Dünya üzerinde hububat üretimindeki % 10 kaybın % 5’ i haşereler tarafından % 3’ ü kemirgenler tarafından % 2’ si de mikroorganizmalar tarafından oluşmaktadır. Haşereler ürün tanelerini yiyerek beslenmeleri sonucu sebep oldukları zararın yanında, faaliyetleri sonucu tanenin sıcaklığı ve nem oranının yükselmesine neden olmaktadırlar. Depolanmış ürüne zarar veren haşereler zarar derecesine bağlı olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır.

Birincil (Primer) Zararlılar

Bu gruba giren zararlılar gelişmiş ağız yapıları nedeniyle sağlam taneleri tahrip edebilmekte ve önlem alınmadığı takdirde zararlar önemli boyutlara ulaşmaktadır. Ülkemizde bu gruba giren ve ekonomik seviyede zarar meydana getiren böceklerden önemlileri şunlardır.

  • Buğday biti ( Stophilus granarius )
  • Pirinç biti ( Stophilus oryzae )
  • Khapra böceği ( Trogoderma granarium )
  • Arpa güvesi (Sitotroga cerealella )
  • Ekin kambur biti (Rhizopertha dominica )
  • Mısır biti ( sitophilus zeameis )
  • Baklagil tohum böcekleri ( Bruchus spp.)
  • Patates güvesi ( Phthorimaea operculella )
  • Tütün güvesi ( Ephestia elutella )

İkincil (Sekonder) Zararlılar:

Bu gruba giren böcekler sağlam tanelerde zarar yapamamakta primer zararlıların tahrip ettiği tanelerde tahribatı artırmaktadır. Ayrıca un, irmik, makarna, bulgur vb. mamul maddelerde doğrudan zarar yapmaktadırlar. Bu gruba giren önemli zararlılar

  • Kırma bitleri (Tribolium confusum )
  • Un kurdu (Tenebrio molitor )
  • Testereli böcek (Oryzaephilus surinamensis )
  • Küçük kırma biti (Leomophoeus ferugineus )
  • Ekin kara böceği (Tenebriodes mauritanicus )
  • Pirinç karma biti (Latheticus oryzae )
  • Un güvesi (Pyralis farinalis )
  • Değirmen güvesi (Ephestia kuehniella)
  • Tatlı kurt ( Lasioderma serricorne )

Fumigant

Fumigasyon uygulamalarında kullanılan fumigant lar, farklı formulasyonlarda piyasada kullanıma sunulmaktadır. Genellikle katı, sıvı veya gaz halinde bulunan bu kimyasal maddeler, uygulama yapılacak ürünün tipi, zararlı türü ve yaşam formu, uygulama yapılacak alanın özellikleri ve çevre şartlarına göre tercih edilir. Bu tercihler uygulamanın başarısını doğrudan etkilemektedir.

Fumigant Nedir

Fumigasyon işleminde kullanılan katı, sıvı ve gaz halinde olup, ancak gaz haline dönüştükten sonra öldürücü etkisi olan maddelerdir. Fumigantlar, zararlının sinir sistemini veya solunumuna engel olmak suretiyle öldürür.

Fumigant İlaçlar Ve Zararlı Etkileri

  • Fumigant ilaçlar aşındırıcı maddeler olup taşındıkları kapları, fumigasyon odasını, bağlantı ve diğer aksamı aşındırırlar
  • Fumigant ilaçlar uygulandıkları maddelerde kalıcı ve istenilmeyen kalıntı bırakabilirler.
  • Fumigant aktif fizyolojik madde olup canlı nebatları meyve veya sebzeleri ya bozar veya tahrip eder, tohumların çimlenme gücünü azaltabilir.
  • Fumigant lar, patlayıcı, yanıcı olduklarından tehlike yaratabilirler.

Fumigant İlaçlar Ve Aranan Özellikler

  • Kolay gaz haline geçebilmeli
  • Yüksek nüfuz özelliğine sahip olmalı
  • Gıda maddelerinin kalitesini ve tahumların çimlenmesini bozmamalı
  • Kalıntı bırakmamalı ve etkisi çabuk kaybolmalı
  • Kolay patlayıp ateş almamalı

Fumigasyon İlaçları

Türkiye’de ruhsatlı bazı fumigant maddeler ve kimyasal özellikleri.

Methyl bromide (CHɜBr)

  • Formül: CHɜBr
  • Kaynama noktası: 3,56 °C
  • Donma noktası: -93 °C
  • Molekül ağırlığı: 94,94
  • Yoğunluk: 1,73 g/cm³
  • Özgül ağırlığı (Hava=1) :3,27 (0 °C)
  • Latent buharlaşma ısısı: 61,52 Cal/gr
  • Hava parlama limiti: Yanıcı değildir. Açık sahalarda yangın söndürücü olarak kullanılır.
  • Suda erirliği: 25 °C’ de 1,34 gr/100 ml.
  • Organik çözücülerde erime: Alkol, eter ve kloroformda erir.
  • Kimyasal özelliği: Organik maddelerin bilhassa lastiğin kuvvetli eriticisidir.
  • IUPAC adı: Bromomethane

Metil bromid, renksiz, zehirli bir gazdır, diğer bir adı da Bromometan’ dır.  Özellikle yoğun tarım yapılan sera, kök bitkileri yetiştirilen alanlarda toprak kökenli hastalık, zararlıları yok etmek için kullanılır. Aynı zamanda depolanmış ürün zararlılarına karşıda geniş kullanım alanı mevcuttur.

Fosfin (Hidrojen Fosfit HɜP)

  • Formül: HɜP
  • Kaynama noktası: -87,4 °C
  • Donma noktası: -133,5°C
  • Molekül ağırlığı: 34,04
  • Özgül ağırlığı (Hava=1) : 1,214 (0 °C)
  • Latent buharlaşma ısısı: 102,6 Cal/gr
  • En düşük patlama noktası: % 1,7
  • Suda erirliği: Çok az erir.

Kimyasal özelliği: Kaynama noktası çok düşük olduğu için sıvılaştırmış olarak kullanmak mümkün değildir.

IUPAC adı: Phosphane

Nüfuz kabiliyetinin yüksek olması kalıntı sorununun çok düşük düzeyde bulunması gibi olumlu özelliklerinden dolayı çok geniş uygulama alanı bulan bir fumigant tır.  Çok zehirli olan bu gaz karpit kokusunda olup alev alıcı özelliğe sahiptir. Birkaç metal dışında bütün metalleri oksitleyici ve aşındırıcı etkisi vardır.

Dichlorvos (DDVP)

  • Formül: C₄Fl₄Cl₂OP₄
  • Koku: Karakteristik
  • Kaynama noktası: 35 °C
  • Donma noktası: -18°C
  • Molekül ağırlığı: 20,98
  • Özgül ağırlığı (Hava=1) : 7,6

Havada alevlenme limiti: Yanıcı değildir.

Suda erirliği: Suda %1 oranında erir. Birçok organik solventlerde çözünür.

IUPAC adı: 2,2-dichlorovinyl dimethyl phosphate

Kısaca DDVP denilen bu bileşiğin insektisid özelliği 1951 yılında ortaya konulmuştur. Kehribar renginde kendine özgü kokulu bir sıvıdır. Oda sıcaklığında su ile %1 oranında kerosende %2-3 oranında karışabilir. Organik eriticilerin çoğunda tamamen çözünür.

Fumigasyon Ve Doz

Zararlı etmeni öldürebilecek fakat üzerinde konukçuya zarar vermeyecek ilaç kullanma oranına Doz denir. Gazlanan boşluğun beher hacmi için ağırlık olarak hesaplanan kimyasal madde miktarı veya kullanılacak fumigant’ ın ton’ a m² veya m³’ e tatbik edilecek gr veya cm³ miktarıdır.

Bir fumigasyon işlemi sırasında zaman kısıtlaması varsa(Süre yarıya indirilerek fumigasyon işlemi tamamlanacaksa) Doz: %50 artırılarak sonuca gidilebilinir. Şayet işlem sırasında zaman kısıtlaması yoksa (Süre İki katına çıkarılarak fumigasyon işlemi tamamlanacaksa) Doz: 1/3 oranında düşürülebilir.

Fumigasyon, Hizmetlerimiz