Bitki karantinası ve fumigasyon mevzuatı: ruhsat, operatör, uygulama şartları

Liman vinci ve konteyner yığını çizimi: bitki karantinası ve fumigasyon mevzuatı kapağı

Kısaca

Ticari fumigasyon, Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatına tabidir. 2011 tarihli Bitki Karantinası Fümigasyon Yönetmeliği (Resmî Gazete 19.06.2011, sayı 27969) ruhsat, operatör belgesi ve uygulama güvenliği şartlarını düzenlemektedir; 6 Mayıs 2026 tarih ve 33245 sayılı yeni Bitki Karantinası Yönetmeliği 4 Ağustos 2026’da yürürlüğe girmiştir ve 2011 tarihli Bitki Karantinası Yönetmeliğini yürürlükten kaldırmıştır. 2011 tarihli fumigasyon yönetmeliğinin yeni düzen altındaki durumu doğrulanmalıdır.

Kimler tabi veya bu standardı ister?

Konteyner, ambar, silo, depo, gemi ambarı gibi alanlarda zirai ürün fumigasyonu yapan kuruluşlar ve bu hizmeti alan işletmeler.

Zararlı kontrolünden beklenti

Ruhsatlı kuruluş; operatör ve yardımcı belgeli personel; yetkili tutanak (EK-4 benzeri), gaz ölçümü, havalandırma, uyarı levhası ve acil durum bilgisi.

Denetçi ne ister?

  • Ruhsat (no, tarih) ve geçerlilik
  • Operatör belgesi
  • Fumigasyon tutanağı
  • Gaz ölçüm ve havalandırma kaydı
  • Uyarı levhası ve alan güvenliği

Pak İş IPM ve PMDP ile nasıl karşılanır?

Pak İş, zararlı kontrol programını IPM esaslı kurar: tesis keşfi ve risk analizi, istasyon/monitör yerleşim planı, periyodik servis ve trend takibi. Servis kayıtları, istasyon krokisi, EK-1 ve ilgili belgeler PMDP müşteri portalında saklanır ve denetim sırasında gösterilebilir. Bu, denetim sonucu için garanti değildir; denetim sonucu tesisin kendi sistemine, hijyen uygulamalarına ve belgelendirme kuruluşunun değerlendirmesine bağlıdır.

Kayıt örnekleri: denetimde neyi göstereceksiniz?

Aşağıdaki kayıt türleri çoğu denetim şemasında ortaktır; hangisinin zorunlu olduğu standart ve müşteri şartına göre değişir.

  • Servis raporu: tarih, saat, uygulayıcı, alan ve yapılan işlem
  • İstasyon/monitör krokisi ve numaralı istasyon listesi
  • Aktivite sayımı ve trend grafiği (aylık/çeyreklik)
  • Kullanılan ürünün etiket, güvenlik bilgi formu ve ruhsat bilgisi
  • Düzeltici faaliyet: bulgu, kök neden, aksiyon, sorumlu, kapanış tarihi

Hazırlık kontrol listesi

  • Ruhsat numarası, tarihi ve geçerliliğini kontrol edin.
  • Operatör ve yardımcı personelin belgelerini doğrulayın.
  • Fumigasyon tutanağını, gaz ölçüm ve havalandırma kaydını saklayın.
  • Uyarı levhası, alan güvenliği ve acil durum bilgisini uygulama öncesi hazırlayın.

Programın omurgası: IPM akışı

Çoğu standart ve şartname, zararlı kontrolünün tek seferlik uygulama değil sürekli bir döngü olmasını bekler:

  • Keşif ve risk analizi: tesis, ürün ve çevre.
  • Giriş önleme: kapı, pencere, boru geçişi, rampa.
  • Kaynak giderme: nem, atık, ürün artığı, barınak.
  • İzleme: numaralı istasyon ve monitörlerle periyodik sayım.
  • Trend ve eşik: aktivitenin ölçülmesi, eşik aşımının tanımı.
  • Hedefli müdahale: yalnızca gerekli yerde ve izinli yöntemle.
  • Doğrulama ve kök neden: kapanış kanıtı, tekrarın önlenmesi.

Denetim günü için pratik not

Denetçi çoğunlukla önce programı, sonra sahayı doğrular: yazılı plan, kroki ve son servis raporu ile sahada gördükleri örtüşmelidir. Numaralı istasyonların yerinde, temiz ve erişilebilir olması; bulguların tarihli ve kapanışlı kayıtlanması güven verir. Bu nedenle servis kayıtlarının tek yerde, hızlı erişilebilir tutulması önerilir.

Sık yapılan hatalar

  • Tek seferlik ilaçlamayı program sanmak: izleme, kök neden ve trend olmadan sistem kanıtlanamaz.
  • Kayıtları saha dışında dağınık tutmak: denetim günü belge aranır, kapanış kanıtı bulunamaz.
  • Giriş noktası ve hijyen sorunlarını (açık kapı, atık, nem) giderilmeden ilaçlamayla çözmeyi beklemek.
  • Standart sürümünün ve müşteri şartının güncel olup olmadığını denetimden önce kontrol etmemek.

İlgili sektörler

Bu konu aşağıdaki sektörlerde sık gündeme gelir:

  • Tarım ürünleri ve hububat → /sektorler/tarim-urunleri-ve-hububat/
  • Liman ve denizcilik → /sektorler/liman-ve-denizcilik/
  • Lojistik, antrepo ve depo → /sektorler/lojistik-antrepo-depo/

Önemli not

Mevzuat değişebilir (D-65, D-66 notlarına bakınız); uygulama öncesinde güncel resmî metin ve yetkili makam görüşü esas alınmalıdır.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya belgelendirme görüşü değildir. Denetim sonucu için garanti verilmez.

Sık sorulan sorular

Pak İş'in zirai fumigasyon ruhsatı var mı?

Evet. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı İstanbul Zirai Karantina Müdürlüğü tarafından 13.02.2025 tarihinde 2025-001 numaralı Zirai Fümigasyon Ruhsatı verilmiştir.

Fumigasyonu kimler yapabilir?

Mevzuat çerçevesinde ruhsatlı kuruluşların belgeli operatörleri yapabilir. Hizmet alan taraf ruhsat ve operatör belgesini isteyip doğrulamalıdır.

Fumigasyon sonrası alana ne zaman girilir?

Gaz ölçümü ve havalandırma onayı alınmadan girilmez; süre ürün, gaz ve ortama göre değişir ve yetkili operatör tarafından yazılı onaylanır.

Pak İş bu konuda nasıl destek olur?

Keşif ve risk analizi, IPM esaslı program, istasyon krokisi, servis raporları ve kayıtların PMDP müşteri portalında izlenebilir tutulması; denetim sonucu için garanti verilmez.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; tesisinize özel uygulama keşif ve risk analizinden sonra belirlenir.

Teklif ve keşif isteyin